Operatorzy systemu kaucyjnego. Czym są i jak działają?

System kaucyjny wprowadza nowe obowiązki dla sklepów, jednak w praktyce znaczna część procesów związanych ze zbiórką, logistyką i rozliczeniami realizowana jest przez operatorów. To właśnie sposób działania danego operatora ma istotny wpływ na codzienną obsługę systemu w sklepie. Aby ułatwić Ci wybór operatora systemu kaucyjnego, uporządkowaliśmy najważniejsze informacje: kim są operatorzy, jak wygląda współpraca z nimi, co obejmuje ich oferta oraz na co zwrócić uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Czym jest operator systemu kaucyjnego?

Operator systemu kaucyjnego to podmiot, który organizuje i obsługuje system kaucyjny w imieniu producentów napojów. W praktyce odpowiada za logistykę i transport oraz funkcjonowanie wszystkich kluczowych uczestników systemu:

producentów,
sklepów i punktów zbiórki,
recyklerów.

Operator odpowiada za to, aby system działał sprawnie – zarówno od strony operacyjnej, jak i rozliczeniowej.

Dlaczego operatorzy w ogóle istnieją?

Podstawą systemu kaucyjnego jest rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP). W praktyce oznacza to, że producent odpowiada za odzysk opakowań wprowadzonych na rynek oraz osiągnięcie określonych poziomów zbiórki i recyklingu. Obowiązki te producenci powierzają właśnie operatorom systemu kaucyjnego.

W Polsce działa kilku operatorów systemu kaucyjnego, a każdy sklep lub punkt zbiórki może samodzielnie wybrać, z kim będzie współpracować.

System kaucyjny w pigułce.

Jak działa system kaucyjny w Polsce?

System kaucyjny ma charakter ogólnokrajowy, ale w praktyce działa poprzez kilku licencjonowanych operatorów.
Operatorzy konkurują ze sobą biznesowo, jednak muszą współpracować w ramach jednego systemu – oznacza to m.in. interoperacyjność rozwiązań oraz wspólne zasady rozliczeń.
System kaucyjny funkcjonuje niezależnie od gminnego systemu zbiórki odpadów i stanowi odrębny model zbiórki wybranych opakowań.

Kto finansuje system kaucyjny?

Koszty wdrożenia i utrzymania systemu pokrywają przedsiębiorcy wprowadzający napoje na rynek (np. producenci i importerzy).
Dla konsumenta system pozostaje neutralny finansowo – kaucja jest zwracana po oddaniu opakowania.
Nieodebrane kaucje stanowią jedno ze źródeł finansowania systemu i wspierają jego funkcjonowanie.

Więcej informacji o tym, jak działa system kaucyjny, znajdziesz tutaj.

Co obejmuje współpraca z operatorem?

Zakres współpracy z operatorem jest inny dla producenta i inny dla sklepu. Warto rozdzielić te dwie relacje, bo każda z nich obejmuje różne obowiązki i procesy.

Relacja producent ↔ operator

Producent --> podpisuje umowę z operatorem i przekazuje mu realizację obowiązków związanych z systemem kaucyjnym.

‍Operator --> odpowiada za to, aby system działał i osiągał wymagane poziomy zbiórki oraz recyklingu opakowań.

W praktyce wygląda to tak, że producent finansuje funkcjonowanie systemu, natomiast operator:‍

organizuje zbiórkę opakowań w sklepach,
odpowiada za logistykę i transport,
przekazuje opakowania do sortowania i recyklingu,
prowadzi rozliczenia i raportowanie.

Zebrane opakowania trafiają do recyklingu, a uzyskany surowiec może być ponownie wykorzystany do produkcji nowych opakowań.

Relacja sklep ↔ operator

Z punktu widzenia sklepu współpraca z operatorem dotyczy przede wszystkim codziennej obsługi systemu kaucyjnego.

Sklep‍

podpisuje umowę z wybranym operatorem,
przyjmuje opakowania od klientów (manualnie lub przez automat RVM),
przechowuje je do momentu odbioru,
przekazuje zebrane opakowania operatorowi,
raportuje dane w systemie operatora.

Operator

organizuje odbiory opakowań
odpowiada za logistykę i transport,
prowadzi rozliczenia finansowe
zapewnia systemy do ewidencji i raportowania.

W praktyce oznacza to, że sklep odpowiada za zbiórkę puszek i butelek, a operator za dalszy przebieg procesu.

Jak wygląda rozliczenie między sklepem a operatorem?

Sklep pobiera od klienta kaucję przy sprzedaży produktu (wliczoną w cenę napoju).
Gdy klient oddaje puste opakowanie, sklep zwraca mu kaucję.
Sklep rozlicza się z operatorem na podstawie liczby przyjętych opakowań.

Zebrane kaucje są przekazywane operatorowi w ramach rozliczenia systemowego. Sklep otrzymuje wynagrodzenie za obsługę systemu, tzw. opłatę manipulacyjną, naliczaną za każde przyjęte opakowanie. Opłata manipulacyjna stanowi podstawowy element wynagrodzenia sklepu za udział w systemie.

‍Tutaj przeczytasz więcej o tym, czy i jak sklep może zarobić na systemie kaucyjnym.